Batareýalary Dolandyryş Ulgamy (BMS) litium-ion batareýalarynyň, şol sanda LFP we üçlü litium batareýalarynyň (NCM/NCA) howpsuz we netijeli işlemegini üpjün etmekde möhüm rol oýnaýar. Onuň esasy maksady batareýanyň howpsuz çäklerde işlemegini üpjün etmek üçin naprýaženiýe, temperatura we tok ýaly batareýanyň dürli parametrlerini gözegçilikde saklamak we düzgünleşdirmekdir. BMS şeýle hem batareýany artykmaç zarýadlanmakdan, artykmaç boşalmakdan ýa-da optimal temperatura aralygyndan daşarda işlemekden goraýar. Birnäçe öýjükli (batareýa simleri) batareýa toplumlarynda BMS aýratyn öýjükleriň deňagramlylygyny dolandyrýar. BMS işlemeýän wagty, batareýa ejiz galýar we netijeleri agyr bolup biler.
1. Aşa köp zarýad bermek ýa-da aşa köp zarýad bermek
BMS-iň iň möhüm funksiýalarynyň biri batareýanyň artykmaç zarýadlanmagynyň ýa-da artykmaç boşalmagynyň öňüni almakdyr. Aşa köp zarýadlanmak, aýratyn hem, üçlü litium (NCM/NCA) ýaly ýokary energiýa dykyzlygyna eýe batareýalar üçin howplydyr, sebäbi olar termal boşalmalara duçar bolýarlar. Bu, batareýanyň naprýaženiýesi howpsuz çäklerden geçip, artykmaç ýylylyk döredende ýüze çykýar, bu bolsa partlamaga ýa-da ýangyna sebäp bolup biler. Beýleki tarapdan, artykmaç boşalmak, esasanam LFP batareýalarynda öýjüklere hemişelik zyýan ýetirip biler, olar çuň boşalmalardan soň kuwwatyny ýitirip we ýaramaz iş görkezýärler. Iki görnüşde hem BMS-iň zarýadlanmak we boşalmak wagtynda naprýaženiýeni düzgünleşdirip bilmemegi batareýa blokuna gaýtaryp bolmajak zyýan ýetirip biler.
2. Aşa gyzgynlyk we termal gaçyş
Üçlü litium batareýalary (NCM/NCA) ýokary temperatura has duýgurdyr, has gowy termal durnuklylygy bilen tanalýan LFP batareýalaryndan has duýgurdyr. Şeýle-de bolsa, iki görnüş hem temperatura gözegçiligini üns bilen talap edýär. Işleýän BMS batareýanyň temperaturasyny gözegçilikde saklaýar we onuň howpsuz aralykda galmagyny üpjün edýär. Eger BMS işlemese, gyzgynlyk ýüze çykyp, termal gaçyş diýlip atlandyrylýan howply zynjyr reaksiýasyny döredip biler. Köp sanly öýjüklerden (batareýa simlerinden) ybarat batareýa toplumynda termal gaçyş bir öýjükden beýleki öýjüklere çalt ýaýrap, betbagtçylykly näsazlyga getirip biler. Elektrik ulaglary ýaly ýokary woltly ulanylyşlar üçin bu töwekgelçilik hasam artýar, sebäbi energiýa dykyzlygy we öýjük sany has ýokary bolup, agyr netijeleriň ähtimallygyny ýokarlandyrýar.
3. Batareýa elementleriniň arasyndaky deňagramlylyk
Köp öýjükli batareýa bloklarynda, esasanam elektrik ulaglary ýaly ýokary woltly konfigurasiýalary bolan batareýalarda, öýjükleriň arasyndaky woltlylygy deňleşdirmek örän möhümdir. BMS toplumdaky ähli öýjükleriň deňagramlylygyny üpjün etmek üçin jogapkärdir. Eger BMS işlemese, käbir öýjükler artykmaç zarýadlanyp biler, beýlekileri bolsa ýeterlik derejede zarýadlanyp bilmez. Birnäçe batareýa simleri bolan ulgamlarda bu deňagramsyzlyk diňe bir umumy netijeliligi peseltmän, eýsem howpsuzlyk howpuny hem döredýär. Aýratyn hem artykmaç zarýadlanan öýjükler gyzmagyň howpuny başdan geçirýärler, bu bolsa olaryň betbagtçylykly ýagdaýda işlemezligine sebäp bolup biler.
4. Gözegçiligiň we maglumatlaryň hasaba alynmagynyň ýitgisi
Energiýa saklaýjy ýa-da elektrik awtoulaglarynda ulanylýan çylşyrymly batareýa ulgamlarynda BMS batareýanyň işini yzygiderli gözegçilikde saklaýar, zarýad siklleri, naprýaženiýe, temperatura we her bir öýjük saglygy baradaky maglumatlary hasaba alýar. Bu maglumat batareýa bloklarynyň saglygyny düşünmek üçin örän möhümdir. BMS işlemeýän wagty, bu möhüm gözegçilik togtaýar, bu bolsa blokdaky öýjükleriň nähili işleýändigini yzarlamagy mümkin etmeýär. Köp sanly öýjükleri bolan ýokary naprýaženiýe batareýa ulgamlary üçin öýjük saglygyny gözegçilikde saklap bolmazlyk garaşylmadyk näsazlyklara, mysal üçin, elektrik energiýasynyň birden ýitmegine ýa-da termal hadysalara sebäp bolup biler.
5. Elektrik togunyň kesilmegi ýa-da netijeliligiň peselmegi
BMS-iň näsazlygy netijeliligiň peselmegine ýa-da hatda elektrik energiýasynyň doly kesilmegine getirip biler. Düzgünli dolandyrylmasa,naprýaženiýe, temperatura we öýjük deňagramlylygy, ulgam mundan beýläk zyýanyň öňüni almak üçin öçip biler.ýokary woltly batareýa simlerielektrik awtoulaglary ýa-da senagat energiýa saklaýyş ulgamlary ýaly zatlar gatnaşsa, bu elektrik energiýasynyň birden ýitmegine sebäp bolup, uly howpsuzlyk howplaryny döredip biler. Mysal üçin,üçlü litiumElektrik ulag hereket edýän wagty batareýa bloky garaşylmadyk ýagdaýda öçüp, howply sürüş şertlerini döredip biler.
Ýerleşdirilen wagty: 2024-nji ýylyň 11-nji sentýabry
